Íslenskt félag ber tvö auðkenni sem auðvelt er að rugla saman. Annað fylgir félaginu alla ævi, hitt aðeins meðan það er á virðisaukaskattsskrá. Munurinn skiptir máli á hverjum einasta reikningi.

Kennitalan

Kennitalan er tíu tölustafir, skrifaðir sem sex, bandstrik og fjórir: 640707-0540. Félagið fær hana við skráningu í fyrirtækjaskrá og hún breytist hvorki við nafnabreytingu, eigendaskipti né flutning.

Það sem kemur flestum á óvart er að Ísland úthlutar félögum og einstaklingum kennitölum úr sömu talnaröð. Kennitala ein og sér segir því ekki hvort þú ert með félag eða manneskju í höndunum — nema á einu atriði.

Fjörutíu sem munar

Fyrstu sex tölustafirnir eru dagsetning: dagur, mánuður, ár. Hjá félagi er dagurinn raunverulegur dagur að viðbættum 40. Kennitala sem hefst á tölu á bilinu 41 til 71 tilheyrir félagi; hefjist hún á 01 til 31 tilheyrir hún einstaklingi.

Í dæminu að ofan, 640707-0540, er 64 í raun 24: félagið var skráð 24. júlí 2007. Þessi eina regla er nóg til að flokka kennitölu án nokkurrar uppflettingar, og hún er ástæða þess að athugunin hér á vefnum getur sagt þér hvort talan tilheyri félagi án þess að hafa aðgang að skránni.

Vartalan

Níundi tölustafurinn er vartala, reiknuð úr hinum átta. Hver staða hefur vægi — 3, 2, 7, 6, 5, 4, 3, 2 — margfeldin eru lögð saman, summan deilt með ellefu og afgangurinn dreginn frá ellefu. Standist talan ekki er hún innsláttarvilla, ekki kennitala. Tíundi tölustafurinn er öldin: 9 fyrir 20. öld, 0 fyrir þá 21.

Vartalan afhjúpar ranga tölu án þess að fletta nokkru upp. Hún segir hins vegar ekki að kennitalan hafi verið gefin út, hverjum hún tilheyri eða hvort félagið sé enn virkt. Það veit fyrirtækjaskrá ein.

VSK-númerið

VSK-númerið er allt annað. Það fær aðeins félag sem skráð er á virðisaukaskattsskrá, og það er fimm eða sex tölustafir — ekki tíu. Stundum er það skrifað með IS á undan í milliríkjaviðskiptum.

Öll félög hafa því kennitölu; ekki öll hafa VSK-númer. Félag getur líka verið afskráð af virðisaukaskattsskrá án þess að vera afskráð úr fyrirtækjaskrá — það heldur kennitölunni og heldur áfram að vera til, en má ekki lengur innheimta virðisaukaskatt. Afskráningardagurinn er birtur í fyrirtækjaskrá og er sá reitur sem vert er að lesa þegar reikningur með virðisaukaskatti berst frá aðila sem þú þekkir ekki.

Hvernig á að athuga hvort

Kennitöluna má athuga hér: vartalan er reiknuð í vafranum og þú færð strax að vita hvort talan standist og hvort hún tilheyri félagi eða einstaklingi. VSK-skráin er í vörslu Skattsins og er flett upp á skatturinn.is; Ísland er ekki í Evrópusambandinu og því er ekkert íslenskt VSK-númer í VIES.